Лента событий ВААК
Дамхәырц ахалара: агәалашәаратә акциа
Имҩаҧысит апатриоттә акциа «Афырхацәа рымҩала» – уи ихадоу етапны иҟалеит Дамхәырц ахыҵырҭахь ахалара. Амаршрут Гәдоуҭантәи ихацыркхеит, хымш иадхалеит.
Аусмҩаҧгатә хықәкыс иамоуп Аҧсны Жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра хатәгәаҧхарала еибашьуаз ргәаларшәара, апатриоттә традициақәа рырӷәӷәара.
Атәылахьчара Аминистрреи, Адунеизегьтәи аҧсуа‑абаза конгресси, аҭыҧантәи ауааҧсыреи рыцхыраарала акциа еиҿикааит 6‑тәи ахысратә бригада акомандир Роман Цыгәба. Амаршрут иалахәын 12-55 шықәса зхыҵуаз 17-ҩык.
Аҧсадгьыл ахьчаҩцәа ргәалашәара Амш: АААК агәыҧ амемориал амҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит
Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресс агәыпҧ Ахьӡ-аҧша Апарк аҿы иҭахаз рмемориал амҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит.
Нанҳәамза 14 Аҧсадгьыл ахьчаҩцәа ргәалашәара Иамшуп. Ари амш аҽны 1992 шықәсазы ақырҭуа ар Аҧсны иақәлеит. Иалагеит 413 мшы ицоз, 3000-ҩык инарзынаҧшуа аибашьцәа рыҧсҭазаара ҿахызҵәаз Аҧсны Жәлар Рџьынџьтәылатә еибашьра.
«Гәыкала». Саид Џьонуа
«Гәыкала» дсасны даҭоуп агенетикатә ҭҵаарақәа реиҿкааҩцәа ируаӡәку, апроект AA DNA алахәыла Саид Џьонуа. Ихьыҧшым ари аҭҵааратә проект азкуп аҧсуа‑адыга жәларқәа ргенетикатә ҭоурых ДНК‑тестқәа рыла аҭҵаара.
Ҳара ҳалацәажәоит ҳаамҭазтәи атехнологиақәа рыбзоурала ашәышықәса раҧхьа иҟаз аилкаашьа, аҧсуа, абаза, адыга, аҟабарда жәлақәа иаку рхылҵшьҭра ашьақәыргылашьа. Иара убас ҳалацәажәоит анаука аҭаацәаратә ҳәамҭақәа рзы иаҳәо: алегендақәа ахьҵабыргу, мамзаргьы аҭоурых даҽакала ахы ахьаанарҧшуа.
Аконгресс агәыҧ Тарас Шамба ибаҟа амҵан ашәҭшьыҵәрақәа шьҭарҵеит
Аконгресс агәыҧ рхы аладырхәит ауаажәларратәи аполитикатәи усзуҩы, АААК ҳаҭыр зқәу ахада Тарас Шамба ибаҟа амҵан ашәҭшьыҵәрақәа рышьҭаҵара ацеремониа.
Тарас Шамба 25 шықәса инареиҳаны аҧсуа-абаза жәлар Адунеизегьтәи рконгресс напхгара аиҭон, адунеи ахьынӡанаӡааӡо инхо адиаспора ахаҭарнакцәа реидкылараҿы ароль дуӡӡа ааникылоит.
Иҧсы ҭазар, иара иахьа 88 шықәса ихыҵуан.
Санкт-Петербург имҩаҧысит Аҧсны Амш
Ԥхынгәымза 21 рзы афестиваль «Лермонтов_Фест2026» аҳәаақәа ирҭагӡаны Санкт-Петербург имҩаҧысит Аҧсны Амш.
Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресс аппарат анаҧхгаҩы Абзагә Ҵәыџьба АААК Иреиҳаӡоу Ахеилак Ахантәаҩы Мусса Хабал-иҧа Егзакь иҟнытә ааҧхьамҭа даҧхьеит. Уаҟа ианын:
«Гәык-ҧсыкала бзиала шәаабеит ҳәа шәасҳәоит зырҿиара аурыс культура Кавказ иадызҳәалаз апоет – Михаил Иури-иҧа Лермонтов ихьӡ зху абиблиотекаҿы. Иахьатәи аиҧылара – шәышықәсалатәи Аҧсны аҭоурых азхьаҧшра, уи акультура абжьы аҳара, ажәлар рыҧхара анырра аиура алзыршо акы акәны иҧхьаӡатәуп... Аҧсни Урыстәылеи аҭоурыхтә, адоуҳатә, ауаҩытәыҩсатә еимадарақәа рыла еидҳәалоуп. Арҭ атәылақәа аҧырҵон абиҧарақәа – аусеицурала, наҟ-ааҟтәи аицхыраарала, азеиҧш гәалашәара шьаҭас иҟаҵаны, гәык-ҧсыкала ааигәа аҟазаара рҽазышәаны. Иҭабуп ҳәа расҳәоит абиблиотека аколлектив, апрограмма аиҿкааҩцәа, алахәылацәа зегьы Аҧсны аганахь иаашәырҧшыз азҿлымҳареи адиалог азы аҭыҧ аҧҵареи рзы. Ари амш Урыстәылеи Аҧсни рыжәларқәа реиҩызара арӷәӷәараҿы акрызҵазкуа даҽа шьаҿаны иҟалааит».
Аусмҩаҧгатә апрограмма иаҵанакуан апринц Пиотр Гьаргь-иҧа Ольденбургтәи ибаҟа амҵан ашәҭшьыҵәрақәеа рышьҭаҵара, «Аҧсны аҭоурыхи акультуреи» зыхьӡыз ацәыргақәҵа, иара убас асасцәа аҧсуа милаҭтә чыси, итрадициатәу арыжәтәқәеи, амаҭәарқәеи дырдырра.
Аныҳәа ҳаҭыр зқәу сасцәаны иаҭааит Сергеи Николаи-иҧа Бабурин, Рауф Ҭархәын-иҧа Аиба, аҧсуа диаспора ахаҭарнакцәа, Аҧсни Урыстәыла еиуеиҧшым арегионқәеи рҟынтәи асасцәа.
Аусмҩаҧгатә Урыстәылеи Аҧсни рыжәларқәа рыбжьара акультуратә еимадарақәеи аиҩызареи рырӷәӷәараҿы акрызҵазкуа шьаҿаны иҟалеит.
Аҭоурых иагәылагӡоу ахҭысқәа: Аҧсуа драматә театр аҿы ихацдыркит ацәыргақәҵатә зал ҿыц ахь аекскурсиақәа
Аҧсуа драматә театр аҿы иаадыртит атеатр аҭоурыхтә ҭынха аколлекциа ахьцәыргоу азал: архивтә фотосахьақәа, асценариқәа, аескизқәа, аплакатқәа, уҳәа убас иҵегьы.
Азал аус аулоит аспектакльқәа анықәдыргыло амшқәеи, мчыбжьык ала хынтә имҩаҧысло аекскурсиақәеи рҳәаа ирҭагӡаны.
Алагер «Ахьышьтрахь» аҩбатәи асезон алахәҩцәа Аҧсны атеатртә ҟазара иахьысит
Аҧсадгьыл ахь архынҳәразы аҳәынҭқарратә еилаки АААКи еидгыланы, аҵарадырратә лагер «Ахьышьтрахь-2026» аҩбатәи асезон алахәылацәа рзы еиҿыркааит С. Ҷанба ихьӡ зху Аҧсуа драматә театр ахь аекскурсиа.
Атеатр актриса Елеонора Коӷониаҧҳа алагер алахәылацәа рзы узырхәыцша аекскурсиа мҩаҧылгеит, ахәыҷқәа ирзеиҭалҳәеит амилаҭтә культура символс иамоу ари атеатр аҧҵара аҭоурых. Ҳџьынџьуаа ҿарацәа азали асценеи ирҭааит, атеатр аҧсҭазаара иазку азҵаарақәа ҟарҵеит.
Ишәгәалаҳаршәоит, алагер ахықәкы хада – аҿар Аҧсны аҭоурыхи, акультуреи, абызшәеи, атрадициақәеи дырдырра, иара убас аҭоурыхтә ҧсадгьыли дареи реимадара арӷәӷәара роуп.
Зегь еидызкыло аклассика: «Аҳ Лир» адискуссиа шцәырнагаз
Адунеизегьтәи аҧсуа-абаза конгресси Аԥсуа драматә театри Адискуссиатә клуб аҟны изаамҭанытәиу аиҧылара мҩаҧыргеит. Ахцәажәарахь ииасит Уилиам Шекспир ипиеса ала иқәыргылаз аспектакль «Аҳ Лир» ахыркәшара ашьҭахь. Аиҿцәажәара модераторс дықәгылеит аспектакль арежиссиор Адгәыр Ақаҩба.
Аиҿцәажәара адинамикатә ҟазшьа аиуит, гәык-ҧсыкалатәи аемоциақәа аҵаны имҩаҧысит. Ахәылҧаз асасцәа инарҵауланы анализ рзыруан иуадаҩу асахьаркыратә хаҿсахьақәа, ирыҧшаауан асценографиаҿы иҵәахыз асимволтә ҵакқәа, иазааҭгылеит XXI ашәышықәсазы Шекспир исиужетқәа рактуалра. Аусмҩаҧгатә иаанарҧшит –атеатр адиалоги крызҵазкуа аидеиақәа рызхәыцреи рзы зеиӷьыҟам ҭыҧуп.
