Амениу
8 Мшаԥы 2020
07:54
Аҽҭаҩра

Адунеизегьтәи
аҧсуа-абаза
конгресс

Ҳара адунеи иқәынхо аҧсуааи абазақәеи реидкылара хықәкыс иҳамоуп
Аҟәа XIX-XX ашәышықәсақәа
реилыҵымҭаз: амраҭашәара
ссирқәеи ахьа фҩыхааи рықалақь
ԥсны аҳҭнықалақь Аҟәа – зҭоурых 2500 шықәса инархыҳәҳәо ижәытәӡоу қалақьуп.
Владислава Арӡынба:
аибашьреи аҭынчреи
Владислав Арӡынба Аԥсны аполитикатә ԥсҭазаараҿы дцәырҵит
ҳҭоурых аҿы реиҳа ихьанҭаз аамҭақәа раан. Иара атәыла ахадас
дҟалеит, политикала мацара акәымкәа, доуҳалагьы ижәлар аԥызара рызуа.
Ахаризма змаз аԥхьагыла:
Аԥсны аҩбатәи ахада
Сергеи Багаԥшь
Сергеи Багаԥшь наунагӡа иԥсадгьыл аҭоурых аҿы даанхоит
Аԥсны ахьыԥшымра азхаҵара зхааны иҟалаз атәыла ахада иакәны.
Хәажәкыра 4 рзы Аԥсны аҩбатәи ахада ихыҵуазаарын 70 шықәса.
Аԥсуааи ашәуааи:
иуникалтәу амилаҭтә
культура аныҟәгаҩцәа
Зхылҵшьҭреи зҭоурыхи еизаку аԥсуааи ашәуааи рыбзазара,
рнапҟазара ахкқәа, рмилаҭтә ҵас-қьабзқәа уҳәа ирызку
аетнографиатә очеркқәа рцикл.
Аԥсуа Нарҭтә епос:
илегендартәу жәлар раԥҵамҭа
Нарҭаа репос – изхылҿиааз ажәлар рҭоурых иацаԥхоуп,
убасгьы иацаԥхоуп урҭ ркультура, дацла ажәытәрахь ицо.
Иҳаракны игылоу аамҭа
ахылаԥшҩы: Аҟәа ақалақь ахадара
ахьтәоу ахыбра аҭоурых
Аҟәа агәҭаҵәҟьа, Леон имҩадуи Аиааира амҩадуи
реихысырҭаҿы игылоуп зегьы еицырдыруа, акы иуцәаламҩашьо,
асааҭ ду зхагылоу ахыбра.
Аԥшьаҭыԥ, мамзаргьы
архитектуратә баҟа:
Бедиатәи аныхабаа
Бедиатәи аныхабаа ргылан 999 шықәсазы, Тҟәарчал араион
иатәу Агәыбедиа ақыҭа иахьаҵанакуа ашьхаҟьаҟьаҿы.
Ари ақьырсиантә ныхабаа Аԥсны анҭыҵ хараӡа ирдыруеит.
Абаза бызшәала шәцәажәала:
абаза бызшәа иацы, иахьа, уаҵәы
Абаза бызшәа ҩ-диалектк амоуп: тапанҭатәи – уи алитературатә бызшәа шьаҭас иазылхуп,
нас ашьхарыуатәи. Аҩ-диалектк иахьа ахархәара рымоуп.
Иоаким Алоизи иҭынхаз
Аҟәатәи ахыбрақәа
Ҳазҭоу ашықәс азы 165 шықәса ҵуеит ааглыхҩы, ауаҷар-ҟанҷааӡаҩ,
амеценат Иоаким Алоизи диижьҭеи. XX-тәи ашәышықәса алагамҭазы
Алоизи Аҟәа иргылоит иблахкыгоу ахыбрақәа, урҭ рҟынтә иахьазы акоуп еиқәханы
инхаз, иара Аԥсны Аҳәынҭқарра аҭоурыхтә-культуратә ҭынхақәа ирхыԥхьаӡалоуп.
Аԥсуаа рышәк: хьаҵрак ззымдыруаз
арыцарцәа иашақәа
2019 шықәсазы 105 шықәса ҵуеит Актәи адунеизегьтәи аибашьра
иалагеижьҭеи, уи аибашьра адәаҿы афырхаҵара дуӡӡеи Аԥсадгьыл ахь
еицакра зқәым абзиабареи аадырԥшит аԥсуа ҵеицәа.
Аибадырра, амҵарсра, ачара,
амҳара: аԥсуа чара
аетнографцәа рыблала
Ашәышықәсақәа цацыԥхьаӡа аԥсуа ҭацаагаратә традициақәа даара акыр
рҽырыԥсахуан, аха иџьоушьаша – иахьанӡа еиҭакрада еиқәхазгьы рацәоуп.
Апринц Ольденбургтәи:
акурорт Гагра ашьаҭаркҩы
Урыстәыла аҳцәа рзы «аҳауазҩыдаратә станциа» ҳәа иԥхьаӡаз акурорт Гагра
ашьаҭаркра – апринц Александр Ольденбургтәи ихьӡ иадҳәалоуп.
Ҳазҭоу ашықәс азы апринц диижьҭеи иҵуеит 175 шықәса.
Фредерик Диубуа де Монпере:
Кавказ атәымуаҩ иблала
XIX-тәи ашәышықәса 30-тәи ашықәсқәа раан "Кавказ ахыи-аҵыхәеи иакәшаз"
швеицариатәи аныҟәаҩ Фредерик Диубуа де Монпере иусумҭақәа аинтерес
рыҵоуп Кавкази Аԥсныи инарҭбааны дахьрылацәажәо азы, иара убасгьы
иныҟәарақәа ирымҩатәны иҭихуаз асахьақәа рганахьала.

Апроектқәа рыдгылара / Алахәцәа рыхәҭалагала

Иҭабуп Аконгресс апроектқәа рыҿиара шәахьалахәу!

Аконгресс алалара

Арзаҳал ахарҭәаара

Иҿыцу анҵамҭақәа

Реиҳа изыԥхьо
Нури Косов
Аида Арӡынҧҳа
Амина Гогуа
Намрита Анчан
Амина Лазба
Дана Куджба
Ведат Мекер
Хаджи-Бекир Хачуков
Амра Лазба
Омар Джаткар (Арютаа)
Озан Генц
Мэмет УРЕСИН