Амениу
31 Лаҵара 2020
15:45
Аҽҭаҩра

Адунеизегьтәи
аҧсуа-абаза
конгресс

Ҳара адунеи иқәынхо аҧсуааи абазақәеи реидкылара хықәкыс иҳамоуп
Авирус COVID-19 Кавказ алаҵәара астатистика
Есҽны ирҿыцхоит.
Владислава Арӡынба:
аибашьреи аҭынчреи
Владислав Арӡынба Аԥсны аполитикатә ԥсҭазаараҿы дцәырҵит
ҳҭоурых аҿы реиҳа ихьанҭаз аамҭақәа раан. Иара атәыла ахадас
дҟалеит, политикала мацара акәымкәа, доуҳалагьы ижәлар аԥызара рызуа.
Кандид Ҭарбеи ансамбль «Кавкази»:
гәык еицрызҭан, ԥсык еицырхан
АААК аинфопортал аҟны иаҳкьыԥхьуеит илегендартәу жәлар рыкәашаратә ансамбль
«Кавказ» аҭоурыхи, нас уи аҭоурых зыдҳәалоу, зыдагьы иҟамлоз ансамбль аԥҵаҩы
Кандид Ҭарбеи ирызку аочерк. 2019-тәи ашықәс иубилеитәхон ааигәа зыдунеи
зыԥсахыз Кандид изгьы, ансамбль «Кавказ» азыҳәангьы.
Ажәлар рыбзиабара иалнахыз:
Баграт Шьынқәба изкны
Анхацәа рҭааҵәара иалҵыз аҷкәын, зқыҭа гәакьа иазкны ажәеинраалақәа
зыҩуаз, аԥҵамҭа дуқәа иравтору иналукааша шәҟәыҩҩхеит.
Аԥсны ашьхараҿ имҩаԥысуаз
аидысларақәа: Аџьынџьтәылатә
Еибашьра Ду аҭоурых аҟынтә
Аџьынџьтәылатә Еибашьра Ду зегь реиҳа ишьаарҵәыраз аепизодқәа
ирхыԥхьаӡалоуп Аԥсны ашьхахыҵырҭақәа рҿы имҩаԥысуаз
аидысларақәа, аӷа Кавказ инапахьы аагара алзмыршаз.
Археолог, аполитик, аҵабырг
ахьчаҩ: Иури Воронов изкны
Иналукааша аҳәынҭқарратә усзуҩ, археолог, аҭоруыхҭҵааҩы, кавказҭҵааҩы,
гәыла зыԥсадгьыл аԥеиԥш иазхәыцуаз, есымша аҵабырг
иазықәԥоз – арҭ аепитетқәагьы зегь азхом Иури Николаи-иԥа Воронов
дшыҟаҵәҟьаз ихаҭара аарԥшразы.
Астратег, арыцар, афырхаҵа:
Султан Сосналиев изкны
Аибашьрахь дааит Асовет Еидгыла арбџьармчқәа дырполковникны — иԥсадгьыл
ахь дхынҳәит Аԥсны Аҳәынҭқарра аинрал-леитенант ҳәа ахьӡ иманы.
Аҟабарда Султан Сосналиев, хатәгәаԥхарала Аԥсны Аџьынџьтәалатә еибашьраан
(1992-1993) аԥсуаа дрывагыланы деибашьуан.​
Аҟәа XIX-XX ашәышықәсақәа
реилыҵымҭаз: амраҭашәара
ссирқәеи ахьа фҩыхааи рықалақь
ԥсны аҳҭнықалақь Аҟәа – зҭоурых 2500 шықәса инархыҳәҳәо ижәытәӡоу қалақьуп.
Аԥсуааи ашәуааи:
иуникалтәу амилаҭтә
культура аныҟәгаҩцәа
Зхылҵшьҭреи зҭоурыхи еизаку аԥсуааи ашәуааи рыбзазара,
рнапҟазара ахкқәа, рмилаҭтә ҵас-қьабзқәа уҳәа ирызку
аетнографиатә очеркқәа рцикл.
Аԥсуа Нарҭтә епос:
илегендартәу жәлар раԥҵамҭа
Нарҭаа репос – изхылҿиааз ажәлар рҭоурых иацаԥхоуп,
убасгьы иацаԥхоуп урҭ ркультура, дацла ажәытәрахь ицо.
Иҳаракны игылоу аамҭа
ахылаԥшҩы: Аҟәа ақалақь ахадара
ахьтәоу ахыбра аҭоурых
Аҟәа агәҭаҵәҟьа, Леон имҩадуи Аиааира амҩадуи
реихысырҭаҿы игылоуп зегьы еицырдыруа, акы иуцәаламҩашьо,
асааҭ ду зхагылоу ахыбра.
Аԥшьаҭыԥ, мамзаргьы
архитектуратә баҟа:
Бедиатәи аныхабаа
Бедиатәи аныхабаа ргылан 999 шықәсазы, Тҟәарчал араион
иатәу Агәыбедиа ақыҭа иахьаҵанакуа ашьхаҟьаҟьаҿы.
Ари ақьырсиантә ныхабаа Аԥсны анҭыҵ хараӡа ирдыруеит.
Абаза бызшәала шәцәажәала:
абаза бызшәа иацы, иахьа, уаҵәы
Абаза бызшәа ҩ-диалектк амоуп: тапанҭатәи – уи алитературатә бызшәа шьаҭас иазылхуп,
нас ашьхарыуатәи. Аҩ-диалектк иахьа ахархәара рымоуп.
Иоаким Алоизи иҭынхаз
Аҟәатәи ахыбрақәа
Ҳазҭоу ашықәс азы 165 шықәса ҵуеит ааглыхҩы, ауаҷар-ҟанҷааӡаҩ,
амеценат Иоаким Алоизи диижьҭеи. XX-тәи ашәышықәса алагамҭазы
Алоизи Аҟәа иргылоит иблахкыгоу ахыбрақәа, урҭ рҟынтә иахьазы акоуп еиқәханы
инхаз, иара Аԥсны Аҳәынҭқарра аҭоурыхтә-культуратә ҭынхақәа ирхыԥхьаӡалоуп.
Аԥсуаа рышәк: хьаҵрак ззымдыруаз
арыцарцәа иашақәа
2019 шықәсазы 105 шықәса ҵуеит Актәи адунеизегьтәи аибашьра
иалагеижьҭеи, уи аибашьра адәаҿы афырхаҵара дуӡӡеи Аԥсадгьыл ахь
еицакра зқәым абзиабареи аадырԥшит аԥсуа ҵеицәа.

Апроектқәа рыдгылара / Алахәцәа рыхәҭалагала

Иҭабуп Аконгресс апроектқәа рыҿиара шәахьалахәу!

Аконгресс алалара

Арзаҳал ахарҭәаара

Иҿыцу анҵамҭақәа

Реиҳа изыԥхьо
Лейла Квициния
Омар Джаткар (Арютаа)
Ерим Батур
Светлана Елькина
Теймураз Тания
Дмитрий Габелия
Миран Гвинджия
Мурат Пшеунов
Махер Абаза
Мурат Дамоğлу
Алина Экзекова
Марита Чикатуева